Arkın Yaratıcı Sanatlar ve Tasarım Üniversitesi (ARUCAD) Oyunculuk Bölümü tarafından düzenlenen web semineri kapsamında, tiyatro sanatçısı ve küratör Fatih Gençkal, Kaçak Çay Saati (Smuggled Tea Time) adlı performansından yola çıkarak sanatçı deneyimini öğrencilerle paylaştı. Etkinlik, Oyunculuk Bölümü Öğr. Gör. Şafak Ersözlü moderatörlüğünde ve Türkçe olarak gerçekleştirildi.
Seminerde Gençkal, performansın çıkış noktasını, üretim sürecini ve sahnede kurulan ilişkinin nasıl bir dramaturjik yapıya dönüştüğünü detaylarıyla aktardı. Kaçak Çay Saati, Gençkal’ın 2020 yılında Daire Misafir Sanatçı Programı’nın Diyarbakır ayağında, Diyarbakır’da yaşayan ve çağdaş dansla ilgilenen performansçı Mustafa Zeren ile tanışmasıyla başladı. İkilinin birlikte yürüttüğü çalışmalar, zaman içinde bir performans yapısına dönüşerek İstanbul, İzmir ve Diyarbakır’da izleyiciyle buluştu.
Gençkal, çalışmanın merkezinde bir “temsil” üretmekten çok, iki farklı geçmişe, dile ve deneyime sahip kişinin aynı sahneyi paylaşma hâlinin yer aldığını vurguladı. Bu birliktelik üzerinden merkez–çevre ilişkileri, dil bariyerleri ve güç dinamikleri performansın ana tartışma eksenlerini oluşturdu. Sanatçı bu süreci şu sözlerle ifade etti:
“Mustafa’yla aynı odada o işi yapmaya çalıştığım zaman, kendimi hâlâ bu ilişkiyi yeniden üretirken bulduğum çok an oldu.”
Seminerde, dilin ve anlamın sahnedeki varlığı da tartışıldı. Gençkal, birlikte üretmenin yalnızca ortak bir dil üzerinden kurulmadığını belirterek, performansın temel gerilimini şu ifadelerle aktardı: “Mustafa Kürtçe konuşuyor, ben Türkçe konuşuyorum ve ben onun dediğini anlamıyorum. Ama yine de birlikte bir iş yapabiliyoruz.” Performansın metinsel yapısına da değinen Gençkal, metnin tek başına bir anlatı sunmadığını; sahnedeki eşzamanlı varoluşla anlam kazandığını vurguladı: “Bu metin tek başına bir şey söylemiyor; anlamını Mustafa’yla aynı anda sahnede olmaktan alıyor.”
Kaçak Çay Saati, İstanbul, İzmir ve Diyarbakır’daki gösterimlerin ardından Amsterdam, Berlin ve Brüksel’e uzandı. Performans, 2025 yılında Brüksel’de Moussem tarafından, Monty/Platform 0090 rezidans desteğiyle geliştirildi; Brüksel Kaaitheater’daki prömiyerinin ardından Marsilya, İstanbul ve Ankara’daki festivallere davet edildi. Çalışma, ulusal ve uluslararası gösterimlerine devam ediyor.
Seminer, öğrencilerin soruları ve katkılarıyla interaktif bir tartışma ortamında tamamlandı. Etkinliği yeniden izlemek isteyenler, aşağıdaki bağlantı üzerinden yayına ulaşabilir:
🔗 https://www.youtube.com/watch?v=dx8C1UCjGWY"
